12 MART 2026 DÜNYA BÖBREK GÜNÜ BASIN BİLDİRİSİ

Her yıl Mart ayının ikinci Perşembe günü Dünya Böbrek Günü olarak kutlanmaktadır., Bu yılın teması“
Bizim Böbreklerimiz, Bizim Gezegenimiz: Sağlıklı Çevre ile Sağlıklı Böbrekler “ dir
Böbrek hastalıkları küresel bir halk sağlığı sorunudur
Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen, çoğu zaman belirti vermeden ilerleyen ciddi sağlık
sorunlarıdır. Özellikle Kronik Böbrek Hastalığı (KBH), erken dönemde tanı ve tedavi edilmediği takdirde son dönem
böbrek yetmezliğine ilerleyebilmekte; kalp-damar hastalıklarına, hipertansiyona ve erken ölümlere neden
olabilmektedir.
Dünya genelinde yaklaşık 850 milyon kişi böbrek hastalıklarından etkilenmiş durumdadır ve her yıl yaklaşık 11
milyon kişi, böbrek hastalığı nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Küresel ölüm nedenleri arasında yedinci sırada
böbrek hastalıkları yer almaktadır. Ülkemizde de her 6-7 erişkinden birinde çeşitli evrelerde Kronik Böbrek Hastalığı
(KBH) bulunmaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan 2024 yılı ölüm ve ölüm nedeni
istatistiklerine göre de ülkemizde gerçekleşen ölümlerin %3,2’si böbrek yetmezliği nedenlidir.
Çevre sağlığı, böbrek sağlığının temelidir
İklim değişikliği, çevre kirliliği, sağlıksız kentleşme ve temiz su kaynaklarına erişimde yaşanan sorunlar;
böbrek hastalıkları riskini artıran önemli çevresel faktörlerdir. Bu nedenle böbrek sağlığının korunması, yalnızca
bireysel önlemlerle değil; çevrenin korunması, doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı ve sağlıklı yaşam
alanlarının oluşturulmasıyla mümkündür.
Erken tanı ve koruyucu sağlık hizmetleri hayati öneme sahiptir
Dünyada, Kronik Böbrek Hastalığına yol açan en sık nedenler diyabet ve hipertansiyondur.Ülkemizde de
hipertansiyon, diyabet ve kalp hastalığı olanlarda kronik böbrek hastalığı sıklığının, normal popülasyona göre daha
yüksek olduğu gösterilmiştir. Dolayısıyla, bu hastalıklara neden olan risk faktörleriyle mücadele etmek, söz konusu
hastalıklardan korunmada ya da ilerlemesini durdurmada çok önemlidir. Böbrek hastalıkları çoğu zaman belirti
vermeden ilerlediği için erken tanı da hayati öneme sahiptir. Basit, erişilebilir ve düşük maliyetli tarama testleri ile
böbrek hastalıkları erken dönemde tespit edilebilmekte ve ilerlemesi önlenebilmektedir. Kronik hastalıkların erken
teşhisi, etkili tedavisi ve izlemlerini içeren süreçlerin, birinci basamak sağlık kuruluşlarında, yürütülmesi amacıyla
Bakanlığımız, Hastalık Yönetimi Platformu (HYP) adını verdiği bir uygulama geliştirmiştir.
HYP kapsamında aile hekimlerimiz; hipertansiyon, diyabet, obezite, kardiyovasküler risk ve çok yönlü yaşlı
değerlendirmesi açısından kendilerine kayıtlı bireylerin ilgili hastalıklara ya da durumlara yönelik risk durumlarını
belirlemekte; risk değerlendirmesi sonucuna uygun yaşam tarzı değişiklikleri konusunda danışmanlık vermekte;
hastaların tedavilerini düzenlemekte, gerekli hallerde bu kişileri bir üst basamağa ya da sağlıklı hayat merkezlerine
yönlendirmektedirler.
12 Mart 2026 Dünya Böbrek Günü vesileyle, vatandaşlarımızı;

 Böbrek sağlıklarını korumaya,
 Yaşlarına ve risk durumlarına uygun sağlık taramalarını yaptırmaya,
 Sağlıklı ve dengeli beslenmeye,
 Yeterli ve güvenli su tüketmeye,
 Fiziksel olarak aktif bir yaşam sürmeye,
 Sigara ve alkol gibi zararlı alışkanlıklardan uzak durmaya,
 Çevreyi koruyan, sürdürülebilir yaşam alışkanlıkları benimsemeye davet ediyoruz.
Sağlıklı böbrekler için sağlıklı bir çevre, sağlıklı bir çevre için bilinçli bireyler gereklidir.

Dr.Sıtkı SÖNMEZ
İl Sağlık Müdürü