Her yıl 31 Mayıs günü, ‘‘Dünya Tütünsüz Günü’’ olarak kutlanmaktadır. Dünya Tütünsüz gününde, "Tütün Salgınına karşı farkındalığı artırma ve tütün dumanının sağlığa zararlarını topluma anlatıp harekete geçmeyi sağlamak hedeflenmiştir. Dünya genelinde 1,3 milyar aktif sigara kullanıcısı olduğu hesaplanmaktadır.

Sigara, kullanımı sağlığımız üzerinde ciddi olumsuz etkilere neden olan zararlı bir alışkanlıktır. İçerdiği zararlı kimyasallar nedeniyle sigara içmek, akciğer kanseri, kalp hastalıkları, solunum sorunları ve bir dizi diğer ciddi sağlık sorununa yol açabilir. Birçok kişi başa çıkma mekanizması olarak sigaraya yönelir. Depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) dahil olmak üzere ruhsal hastalığı olan kişilerin sigara içme olasılığı genel nüfusa göre daha yüksektir. Nikotin oldukça bağımlılık yapan bir maddedir ve birçok kişi kaygı, üzüntü, öfke, can sıkıntısı veya stres gibi yoğun duygular yaşadığında tütün ürünlerini kullanma isteği veya kontrol edilemeyen bir istek hisseder. Bu nedenle sigara içmek kolayca bağımlılığa yol açabilir. Nikotin düzenli kullanıldığında beynin ödül sisteminin yapısını ve işlevini değiştirerek fiziksel ve psikolojik bir bağımlılık yaratır. Nikotin yanan tütünün dumanı ile önce akciğerlere ardından beyine ulaşarak bağımlılık akışını başlatır. Nikotinin bağımlılık yapıcı etkisi çok yüksektir. Nikotin özellikle çocuklarda ve gençlerde, gelişimi doğum sonrasında da devam eden beyin ve sinir sistemini de olumsuz etkilemektedir. Nikotin ve dumanın içinde zararlı maddelerin vücuda vereceği zarar için güvenli doz ya da eşik doz yoktur. Yani içilen her sigara, maruz kalınan her sigara dumanı kanser başta olmak üzere hastalıkların başlatıcısı olabilir.

Sigara ve tütün kullanımının azaltılması ve ortadan kaldırılmasına yönelik hem bütün dünyada hem de ülkemizde çok büyük ve çoğu da başarılı olan kampanyalar sürdürülmektedir.

Sigara karşıtı kampanyalar sürdürülüyorken, elektronik sigara üretimi ve kullanılmasının yaygınlığı giderek artmıştır. Bugün 150’den fazla elektronik sigara çeşidi olduğu bildirilmektedir. Elektronik sigarada kullanılan elektronik likitler tatlandırıcı ve sıvı nikotin içerir, bunların sıvı halden duman haline gelmesi özel ısıtma mekanizmalarıyla olur. Bu gerçek dışı beyanlarla anlatıldığı gibi su buharı değildir, birçok kimyasal madde içeren bir aerosoldür. Başta akciğerler olmak üzere tüm vücuda zararlıdır. Elektronik likitlerin içinde özellikle çocuk ve gençlerin ilgisini çekmek üzere tatlandırıcı ve lezzet arttırıcı bileşenler vardır. Elektronik sigara kullanımının geleneksel sigara kullanımına dönüşü kolaylaştırdığı, sigara bırakma sürecini zorlaştırdığını, özellikle de okullarda ve 18 yaş altı bireyler arasında yaygınlaştığı bilinmektedir.

Nikotin bağımlılığının sosyal ve davranışsal boyutları bulunmakla birlikte, fizyolojik bağımlılık yönü de söz konusudur. Bu bağımlılık uzmanlar tarafından tedavi edilebilir. Sigara bırakmak öncelikle düşüncede, daha sonra davranışta değişiklik gerektirir. Her bırakma denemesi başarıyla sonuçlanmayabilir. Bırakma denemelerinin başarısı bireysel farklılıklar gösterir. Bu konuda uzmanlardan yardım almak çok önemlidir.

Dünya Sağlık Örgütü tarafından bir hastalık olarak tanımlanan tütün bağımlılığı tedavi edilebilir. Doğru teşhis ve tedavi yöntemleriyle bu oran %84 lere ulaşmaktadır. Bugün tüm dünya ülkelerinde sigarayı bırakmada “Sigara Bırakma Poliklinikleri”nin etkinliği kabul görmektedir. Sigarayı bırakma polikliniklerine başvuran kişilerde sigarayı bırakma oranı, kendi kendine sigarayı bırakmaya çalışanlara oranla daha yüksektir. Ülkemizde 'Sigara Bırakma Poliklinikleri' tüm halkımıza ücretsiz ve yaygın şekilde hizmet sunarak önemli bir görevi yerine getiriyor. Ülkemizde vatandaşlarımız ALO 171 Sağlık Bakanlığı Sigara Bırakma Danışma Hattı’ nı arayarak destek alabilirler.

İlimizde hizmet veren hastanelerde, sağlıklı hayat merkezlerinde sigara bırakma polikliniklerimiz bulunmakta olup, vatandaşlarımızın ALO 171’i arayıp randevu almaları durumunda; sigara bırakma polikliniklerinde sağlık çalışanları tarafından danışmanlık hizmeti verilmekte, hekimlerin gerekli gördüğü durumlarda ücretsiz ilaç verilerek farmakolojik tedavi uygulanmaktadır.

Tütün kullanımı önlenebilir hastalık ve ölümlerin en önemli nedenlerinden biri olmaya devam etmektedir. Daha sağlıklı bir yaşam için sigara ve diğer tütün ürünlerinden uzak durulması büyük önem taşımaktadır. Dünya Tütünsüz günü vesilesiyle tüm vatandaşlarımızı tütünün zararları konusunda bilinçli olmaya, sağlıklı yaşam alışkanlıklarını benimsemeye ve ihtiyaç duymaları halinde Sigara Bırakma Polikliniklerimizden destek almaya davet ediyoruz.